Halkının yaklaşık 45 milyonunun banka borcuyla hayatını döndürmeye çalıştığı Türkiye’de şirketlerle kamunun dış borcu da her geçen gün katlanarak artıyor. Türkiye’nin brüt dış borcu son 3 ayda 18.1 milyar dolar, son 1 yılda 53.7 milyar dolar, son 5 yılda 160.5 milyar dolar arttı. Yurt içinde pahalı banka kredilerine ulaşamayan özel sektörün dış borcu ise son 3 ayda yaklaşık 13 milyar dolar birden arttı. Merkez Bankası’nın (TCMB) verilerine göre, Türkiye’nin 2026 yılı ikinci çeyrek itibarıyla toplam brüt dış borç stoku bir önceki çeyreğe göre yüzde 3.5 artarak 539 milyar dolara çıktı.
2021’DE DENGELER BOZULDU
Aynı dönemde kısa vadeli dış borçlar yüzde 2.5 artarak 170.7 milyar dolar, uzun vadeli dış borçlar da yüzde 3.9 artarak 368.2 milyar dolar oldu. Bu dönemde kamu sektörü borcu yüzde 3.3 artışla 198 milyar dolar, özel sektör borcu yüzde 4.2 artarak 318 milyar dolar oldu. Merkez Bankası’nın borcu ise 1.1 milyar dolar azalarak 23 milyar 94 milyon dolara indi.
Ekonomide dengelerin hızla bozulmaya başladığı 2021 yılı sonunda Türkiye’nin brüt dış borcu, 118.4 milyar doları kısa vadeli olmak üzere toplam 378.5 milyar dolardı. Haziran 2026’ya gelindiğinde ülkenin kısa vadeli borcu 52.3 milyar dolar artarak 171 milyar dolara fırladı. Uzun vadeli borçlar da 108 milyar dolarlık artışla 368 milyar doları aştı.
Dış borç, bu yılın ikinci çeyrek döneminde, birinci çeyreğe göre 18.1 milyar dolar birden arttı. 3 ay gibi kısa dönemde yaşanan bu borç artışının 4.1 milyar doları kısa vadeli borçlarda meydana gelirken uzun vadeli borçlardaki artış 14 milyar doları buldu.
Şirketler 70 milyar $’ı bir yılda ödeyecekler
Ülkede yaşanan yüksek faiz ortamı ve Merkez Bankası’nın ticari kredilere getirdiği kısıtlamalar yüzünden içeride kredi bulmakta zorlanan şirketler çarkı döndürmek için dış kredilere yönelmek zorunda kaldı. Dış borçları 318 milyar dolara ulaşan şirketlerin önümüzdeki 1 yıl içinde ödemesi gereken faiz ve anapara borcu 70 milyar dolara dayandı. Şirketlerin 2 yıl içinde ödemesi gereken borç tutarı da 110.3 milyar dolara ulaştı. Kamu da önümüzdeki 1 yılda faiz dahil 40 milyar dolarlık dış borç ödemesi yapacak.
